Tập 1+2: Việt Nam Văn Học Sử Giản Ước Tân Biên – Phạm Thế Ngũ (1961)

Đôi nét về Tác giả Việt Nam Văn Học Sử

Phạm Thế Ngũ (1921-2000) là người sinh ra ở làng Ngọc Chi, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Ông đã được bố dạy chữ Hán từ nhỏ và khi lên mười tuổi, ông đã vào học trường Pháp-Việt ở quê nhà. Sau đó, ông đã lên Hà Nội để theo học trường Trung học Bảo hộ trường Bưởi. Sau khi đỗ tú tài năm 1944, ông thi đỗ vào Đại học Khoa học, nhưng do chiến tranh, việc học của ông đã bị gián đoạn. Sau khi cuộc kháng chiến toàn quốc kết thúc vào năm 1946, ông cùng gia đình đã tản cư về quê và làm giáo viên tại các trường Bắc Sơn Hải Dương, Phạm Ngũ Lão Hưng Yên. Sau đó, ông trở về Hà Nội để tiếp tục học Đại học Văn khoa và tốt nghiệp cử nhân vào năm 1953. Sau năm 1954, ông đã chuyển xuống Nam để sinh sống và dạy học tại các trường trung học Võ Tánh Nha Trang, Phan Thanh Giản Cần Thơ, Pétrus Ký Sài Gòn cho đến khi nghỉ hưu vào năm 1983.

Tóm tắt Việt Nam văn học sử giản ước tân biên

Tác phẩm “Việt Nam văn học sử giản ước tân biên” được chia thành ba tập:

Tập 1: là văn học truyền khẩu và văn học lịch triều Hán văn, trong đó ông chỉ dành 50 trang để giới thiệu ba thể loại văn học truyền khẩu chủ yếu là truyện cổ tích, tục ngữ và ca dao. Tác giả đã hiểu rõ bản chất của văn chương dân gian, đó là tính bình dân và phương thức truyền khẩu. Mặc dù tóm tắt nhưng ông đã trình bày khá đầy đủ và chính xác về khái niệm, nguồn gốc, phân loại và ý nghĩa thẩm mỹ của từng thể loại.

Tập 2: là văn học lịch triều Việt văn, trong đó ông phân tích quá trình sử dụng chữ Hán để ký âm tiếng Việt, từ việc học chữ Hán theo cách riêng của người Việt, đến việc tạo ra các chữ Hán Việt để tạo nên tiếng Việt. Ông cũng trình bày về sự hình thành của văn học Việt qua các thời kỳ, từ sơ khởi Trần Lê, phát triển từ Mạc đến Tây Sơn và hưng thịnh thời Nguyễn. Trong đó, ông giới thiệu về những tác giả tài danh đã để lại dấu ấn trong lịch sử văn học nước nhà như Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Nguyễn Công Trứ, Bà Huyện Thanh Quan, Cao Bá Quát, Nguyễn Khoa Chiêm, Nguyễn Đình Chiểu…

Tập 3: Văn học hiện đại 1862-1945, sau khi phân tích, ta thấy rằng dù thơ văn Hán Nôm của những nhà văn yêu nước vẫn thu hút sự chú ý của công chúng, nhưng nền văn học truyền thống này đã nhanh chóng suy tàn trong khoảng thời gian từ 1862 đến 1907. Đây là giai đoạn kết thúc văn học lịch triều và mở ra cánh cửa cho văn học hiện đại, bởi sự xuất hiện của chữ quốc ngữ và sự phát triển của báo chí. Những người tiên phong như Trương Vĩnh Ký, Huỳnh Tịnh Của, Nguyễn Trọng Quản đã khai mở con đường cho văn học hiện đại.